Geleceği Mao’ya rapor etmek: Zaman yolculuğu web romanları ve Maoizmin dijital yaşamı – Zewei Wu

Pekin, 1950. 2020’lerden gelen genç bir adam, Mao Zedong’un karşısına oturur ve ona belgeseller izleterek geleceği rapor etmeye başlar. Önce iç ferahlatıcı olanlardan başlar: bir gün demiryollarının ülkeyi nasıl baştan başa saracağından, uzay araçlarının gökyüzüne nasıl yükseleceğinden, yüz milyonlarca insanın yoksulluktan nasıl kurtarılacağından söz eder. Ardından geri kalanı göstermek zorunda kalınca sesi kararır: zenginle yoksul arasındaki uçurum, hastalanmayı, yaşlanmayı, hatta ölünce kendisine ait bir karış toprağa gömülmeyi bile karşılayamayan insanlar (死无立锥之地, ayakta duracak bir iğne ucu kadar yeri olmamak). Rapor sona erdiğinde, “Başkan Mao öfkeden köpürdü; kükreyen bir aslan gibi haykırdı” (Yijinxiaoeli 2022; buradaki ve aşağıdaki tüm çeviriler yazara aittir).

Bu sahne, okurlarının “komünistlere yardım kurgusu” (援共文) adını verdiği türün bir örneği olan 1950’ye İnternet Kafe Götürmek (带着网咖回1950; Yijinxiaoeli 2022) adlı romandan alınmıştır. Aynı kurgu üzerine inşa edilen pek çok güncel Çin web romanında benzer sahneler yinelenir: geleceğin bilgisine sahip bir zaman yolcusu Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarına döner ve ülkeyi kuran adamla yüz yüze gelerek memleketin ne hale geldiğini ona rapor eder. Bu anlatı dürtüsü ne devletin anma törenlerine ne de doğrudan yaşanmış siyasal travmalar üzerine kurulu yara edebiyatına (伤痕文学) aittir. Bu, Mao dönemine dair kişisel hiçbir anısı bulunmayan, Mao Zedong ile kendince bir ilişki hayal eden dijital bir kuşağın ürünüdür. Bu makale, böyle bir anlatı biçiminin Mao dönemine ait hangi deneyimleri ve dersleri kayda geçirdiğini ve bu alternatif tarihler aracılığıyla tasavvur edilen ideal Çin’in bugünle nasıl bir ilişki kurduğunu sorguluyor.

Mao’dan öğrenmekten Mao’ya rapor vermeye

“Mao’ya rapor verme” kurgusu, Çin’deki tarihsel zaman yolculuğu edebiyatının daha uzun bir soykütüğüne aittir. Tarihsel zaman yolculuğu (穿越), Çin web edebiyatının en öne çıkan ve en popüler türlerinden biridir ve temel dürtüsü bir tarihi yeniden yazma arzusu olarak tanımlanabilir: modern bilgiyle donanmış bir başkahraman, aşağılanmayı yeniden yazmak ve yenilgiyi tersine çevirmek için geçmişteki kritik bir ana geri döner. Han (2026a: 89) bunu milliyetçi bir dijital kültür tüketimi biçimi olarak adlandırır. Geçmiş, onu anlamak için değil, “Çin’in nasıl daha iyi olabileceğine” dair kolektif bir fanteziyi sahnelemek için yeniden yazılır.

Bu revizyonist dürtü kızıl nostaljiyle buluştuğunda, devrim ve devletin kuruluş yıllarında geçen “komünistlere yardım kurgusu” ortaya çıkar. Bu külliyat içinde iki kuşak açıkça ayırt edilebilir. İlki, Han’ın (2026a: 97) “Çin’i Yeniden Büyük Yap” (MCGA) kurgusu diye adlandırdığı, Çin Komünist Partisi’nin devrimci çizgisini neredeyse kelimesi kelimesine yeniden üreten romanlardır. Zaman yolcusu geç Çing (Qing) veya Cumhuriyet dönemine döner ve çağının ilerisindeki bilgi ve teoriyle donanmış olarak devrimi bizzat örgütler, devleti kurar; yani fiilen başka bir Mao haline gelir. Bu çizginin temsilci eseri, Feihongzhiyue’nin 2011 ile 2014 arasında Zongheng.com’da tefrika edilen ve sonradan sansürlenen Kızıl Şafak (赤色黎明) romanıdır. Eserin sansürlenmesinin nedeni muhtemelen komünizmi fazla açık biçimde vaaz etmesiydi; zira komünist idealler mevcut rejimi eleştirmek için de zemin sunabilir (Han 2026a). Bu romanların temel mantığı, Çin’in geçmişine duyulan kızıl nostalji ile Çin’in bugününe duyulan kurumsal güvenin kaynaşmasıdır: Mao’nun çizdiği çerçeve zaten doğru ve gurur duyulmaya değer olduğuna göre, başkahramanın tek yapması gereken aynı yolu daha iyi biçimde yeniden yürümektir. Sosyalist Çin burada ideal bir varış noktası olarak belirir; anlatı genellikle devletin kuruluşuyla doruğa ulaşır ve sonrasında ne olduğu incelenmeden bırakılır.

Ne var ki bu tabandan kızıl nostalji, modern siyasal figürlerin ve olayların adlarını sahipleniyor ve bunları web kurgusuna sinmiş olan, sıradan insanların bakış açısından dile getirilen yerel bürokratik yolsuzluk nefretiyle harmanlıyordu (Shen 2015). Ayrıca kültür alanındaki Çin gerçekçiliği geleneğiyle ve “tarihsel nihilizm”e (历史虚无主义) karşı yürütülen resmi kampanyalarla da gerilimli bir ilişki içindeydi. Partinin yakın tarihini yeniden yazmanın siyasal risklerinden kaçınmak isteyen web edebiyatı platformları otosansüre yöneldi: tarihsel zaman yolculuğu kurgusu modern Çin yerine antik Çin’e kaydı ve modern dönem varyantı giderek kenara itildi.

Bu makalenin odağındaki ikinci kuşak komünistlere yardım kurgusu, yani “Mao’ya rapor verme” romanları, hem anlatı kipi hem de okur kitlesi bakımından öncülünden ayrılır. Bu romanların çoğu 1950’lerin başında, Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşu civarında geçer. Genellikle genç bir erkek parti üyesi olan başkahraman, Mao’ya Çin’in geleceğindeki başarıları ve krizleri anlatmak için zamanda geriye gider. Geleceğin teknolojisi ve malzemeleriyle donanmış halde, sosyalist Çin’in en zorlu yıllarını atlatmasına yardım eder: Büyük İleri Atılım’ın, kıtlığın ve Kültür Devrimi’nin felaketlerini önler, Kore Savaşı’nı ve Tayvan’ı birleştirme savaşını kazanır ve nihayet kızıl Çin’in büyük yeniden doğuşunu gerçekleştirir. Mao artık yalnızca devrimin öğretmeni değil, geleceği öğrenmeye ve Çin’i buna göre yeniden biçimlendirmeye istekli bir muhataptır.

Araştırmacılar web edebiyatını yoğun biçimde devlet denetimi altındaki bir ideolojik alan olarak tanımlasa da (Hockx 2023; Han 2026b), bu romanlar barındırıldıkları site muhafazakâr yayın ölçütleri uygulamadığı sürece Çin kurgu platformlarında hâlâ yasal olarak tefrika edilebilmekte ve hatırı sayılır bir okur kitlesi çekmektedir. 20 Ekim 2026 itibarıyla 1950’ye İnternet Kafe Götürmek, kurgu sitesi Xirang’da (息壤) 1,84 milyondan fazla öneri oyu almıştır (Xirang 2026a). Bu okur ilgisine karşın Xirang, Çin web edebiyatı içinde niş bir platform olmayı sürdürmektedir ve görece düşük görünürlüğü ona ana akım platformlara kıyasla sansür karşısında daha geniş bir hareket alanı sağlamaktadır. Okurlar hatta metin içi yorum işlevini (本章说) Mao’ya dair anılarını ve ona “acılarını anlatma” (诉苦) [ç.n.: suku; Çin devrimi sırasında köylülerin toprak ağalarından gördükleri zulmü topluca dile getirdiği sınıf bilinci yükseltme pratiği] arzularını ifade etmek için kullanmaktadır.

Ne rapor edilebilir, ne edilemez?

1950’ye İnternet Kafe Götürmek, bu türün en bilinen eserleri arasındadır. 2022 ile 2025 yılları arasında Xirang’da tefrika edilen roman yaklaşık altı milyon karaktere ulaşır ve sitenin günlük çok satanlar listesinde yer almaya devam eder (Xirang 2026b). Roman, işlettiği internet kafeyle birlikte 2020’lerden 1950 Pekin’ine ışınlanan Li Rui adlı genç bir adamın hikâyesini anlatır. Pek çok web romanı kahramanı gibi Li de hile araçlarıyla donatılmıştır: kafenin bilgisayarları 2020’lerin internetine bağlı kalmayı sürdürür ve kafenin kendisi bir solucan deliği gibi işleyerek gelecekten mal sipariş etmesine olanak tanır.

Roman, geleceği Mao’ya rapor etme sahnesiyle açılır. Yazarın tamamen uydurduğu bir nesne olan “Çin Komünist Partisi üyelik kartı” (中国共产党党员证) sayesinde casus şüphesinden kurtulan başkahraman, emir-komuta zincirinde yukarı doğru aktarılır, sonunda Mao ile görüşür ve raporunu sunar. Dolayısıyla roman daha en başından karşı-olgusal tarihini bir savaş oyunu ya da düşünce deneyi gibi gerçekçi biçimde kurmaz. Yalnızca yazarının ve okurlarının siyasal görüşlerine uyan şeyleri gösterir.

Bu nedenle, bölümün başlığı “Yalnızca İyiyi Rapor Edip Kötüyü Gizleyemezsin” (不能报喜不报忧) olsa da başkahramanın rapor ettiği şeyler seçmecidir. Raporunu kurgulanmış belgesel görüntülerinden oluşturur: bir yanda Büyük Bir Gücün Sütunları (大国重器) ve Havadan Çin (航拍中国) gibi filmlerin sergilediği ulusal kudret; diğer yanda Zengin Tüccar ile Göçmen İşçi (富商与农民工) ve 1,3 Milyar İnsanın Sağlık Kuyruğu (十三亿人的医疗长龙) yapımlarında açığa çıkan geçim sıkıntıları. Bu iyi ve kötü haber karışımının ardından öfkelenen Mao, sonraki 70 yılda partiye ne olduğunu sorar. Burada yazar belgesel biçimini terk eder ve yanıtı birkaç satırda geçiştirir:

Li Rui hiçbir şey gizlemedi; iyi kötü her şeyi anlattı. Büyük meselelerde Parti hiç tereddüt etmemişti: depremler, tayfunlar, tsunamiler, salgınlar, hepsi sıkı biçimde kontrol altında tutulmuştu. Ama büyük bir ağacın kuru dalları da olurdu ve bazıları yetkisini kişisel çıkar için kötüye kullanmıştı. [Kültür Devrimi’nin] on yılını, reform ve dışa açılmayı ve geri kalanını da Li Rui anlattı. Sözünü bitirdiğinde üç adam uzun süre sessiz kaldı. Başkan iç çekti: “Epeyce dolambaçlı yola [弯路] sapmışız.” Başbakan başını salladı: “Taşları yoklayarak nehri geçmek: sapmaların önüne geçmek zordur. Ama önceden bildiğimize göre bunlara karşı tetikte olmalıyız.” (Yijinxiaoeli 2022: cilt 1, bölüm 7)

Bölüm başlığına karşın, yazarın ve okurun vekili konumundaki başkahraman, parti-devlet siyasetine yönelik kapsamlı bir eleştiri getirmez. Kendisi ve üç dinleyicisi (Mao, Zhou Enlai ve Zhu De), Kültür Devrimi ile reform ve dışa açılmanın yalnızca “dolambaçlı yollar” olduğu konusunda uzlaşırlar. Bunun nedenine dair açıklaması da yine seçmecidir: Büyük İleri Atılım ve Kültür Devrimi hızla geçilirken, reform döneminin ideolojik yozlaşması ve eşitsizliği öne çıkarılır. Vardığı hüküm şudur:

Aslında reform ve dışa açılmadan sonraki sorunların çoğu bir inanç kaybına dayanıyordu. Kültür ve kamuoyu savaş alanımız Batılı söylem gücü tarafından ele geçirildi; Batılı filmler, romanlar ve eğlence ürünleri ülkemizi toptan istila etti… Tüm kamuoyu iklimimiz Batı medyası tarafından kontrol ediliyordu ve pek çok akademisyen de o Batılı teoriler dizisinin esiri olmuştu. (Yijinxiaoeli 2022: cilt 1, bölüm 7)

Mao döneminin tartışmalı meselelerini atlayıp bugünkü her kötülüğü reform ve dışa açılmaya, yani Batılılaşmış bürokratların ve akademisyenlerin komünist ideallere ihanetine bağlamak, tipik bir tabandan Mao-solcusu (草根毛左) tutumudur (Liu 2019). Dikkat çekici biçimde, muhtemelen sansürden kaçınmak için, bu söylemde sıkça hedef alınan Deng Xiaoping ve diğer siyasetçiler romanda hiç görünmez.

Dolayısıyla “Mao’ya rapor verme” kurgusu, Mao’yu, Mao Zedong Düşüncesi’ni veya Mao dönemi modernleşmesini yeniden değerlendirebilecek eleştirel bir muhatap olarak ele almaz. “Yalnızca iyiyi rapor etmeme” iddiasına karşın başkahraman reform ve dışa açılma sonrasındaki 30 yıl üzerinde durur, Batı’yı ideolojik düşman ilan eder ve ilk 30 yılın hatalarının üstünü örter.

[Şekil 1: Çin internetinde Mao Zedong’u anmak için yaygın biçimde dolaşıma sokulan bir mem. Kaynak: yazar tarafından derlenmiştir.]

Teknolojik Büyük İleri Atılım ve Maoizmin yeniden yazımı

Mao’ya rapor vermek tarihi düzeltme vaadi taşıyorsa, bu düzeltme nasıl bir biçim alır? İnanç kaybını ve Batılı söylemin istilasını teşhis eden başkahraman ile Mao, çareyi teknolojide arar.

Li Rui, 1950’ye farklı bir siyaset değil, 2020’lere bağlı bir internet kafe götürür. Buradan itibaren olay örgüsü bir dizi teknolojik atılıma dönüşür: Çinli bilim insanlarını Amerika’dan vaktinden önce geri getirir ve atom bombasını erkenden yapar, Kore Savaşı için malzeme ve insansız hava araçları stoklar, Mao Anying gibi genç askerleri gizlice eğitir ve savaş çabasını beslemek için on yıllar sonrasından etlik tavuk ve penisilin ithal eder (Yijinxiaoeli 2022). Aslında sorun yeniden tanımlanmıştır: Çin “sonraki 30 yılında” yanlış yola sapmıştır çünkü Batı’yı dışarıda tutamayacak kadar yoksul ve teknolojik açıdan geri kalmıştır. Çözüm, Kore’de erken zafer kazanarak, Tayvan’ı alarak ve kıtlıksız bir “gerçek” Büyük İleri Atılım gerçekleştirerek ulusal gücü bizzat Mao’nun zamanında inşa etmektir; böylece sonraki sorunlar hiç doğmayacaktır. Üretici güçleri geliştirmek, kapitalist restorasyonu önlemenin yolu haline gelir.

Tarihsel Mao’dan kopuş tam da kapitalist restorasyonun nasıl önleneceği noktasında ortaya çıkar. Tarihsel Mao, ekonomik inşanın tek başına restorasyonu engelleyemeyeceğini, hatta onu besleyen zemini hazırlayabileceğini savunuyordu; tehlike üstyapıda ve parti içindeki “kapitalist yolcularda” yatıyordu ve tek çare kesintisiz sınıf mücadelesi, yani proletarya diktatörlüğü altında kesintisiz devrimdi. Kültür Devrimi’nin teorik zemini buydu (People’s Daily vd. 1967). Oysa romanda, restorasyonu önleme kaygısına karşın, Mao’nun revizyonizme karşı başlıca silahları olan sınıf mücadelesi ve kitle hareketleri yerini ekonomik kalkınmaya bırakır. Mao’nun otoritesi ise bu kalkınmanın sosyalist kalacağının güvencesi işlevini görür.

Kızıl Çin’i bir gecede güçlü kılmak için başkahraman devlet kapitalizmi yöntemlerine de tereddütsüz başvurur: gelecekten getirdiği bir meşrubat formülünü kullanarak Coca-Cola’dan önce Sovyet pazarını tekeline alır, ardından bunu sanayi üretim hatlarıyla takas eder (Yijinxiaoeli 2022). Amaçlar sosyalisttir, fakat araçlar baştan sona kapitalisttir; metnin hiçbir zaman kabul etmediği bir çelişkidir bu.

Bu, Mark Fisher’ın (2009) kapitalist realizm adını verdiği olgunun beklenmedik bir örneğidir. Fisher, Fredric Jameson’a yankı vererek kapitalizmin hayal gücünü öylesine eksiksiz biçimde sömürgeleştirdiğini savunur ki “dünyanın sonunu hayal etmek, kapitalizmin sonunu hayal etmekten daha kolaydır.” Sosyalizm burada alternatif bir siyaset değil, aynı yarışta daha hızlı koşan bir rakip haline gelir ve onun kızıl geleceği, daha erken kurulmuş ve daha da büyük bir “dünya fabrikası”na benzer. Bu gelecek rekabet gücünü hâlâ ucuz emekten alır. Yurtdışı işgücü programında Çinli işçiler “Sovyet meslektaşlarından çok daha az” kazanarak devlete döviz getirir. Anlatıcı bu düzenlemeyi “birçok açıdan kazan-kazan” diye kutlar (Yijinxiaoeli 2022: cilt 3, bölüm 357). Bu romanları sınırlayan şey cesaret eksikliği değil, radikal bir tahayyül için başka herhangi bir kaynağın yokluğudur.

Romanın merkezinde baştan aşağı yeniden yazılmış bir Mao vardır: artık çelişkiler içinde yolunu yoklayarak ilerleyen bir siyasetçi değil, kusursuz bir bilgi işlemcidir. Geleceğin verileri en başta ona yüklenir; bundan sonra her dönemeçte ilgili dosyayı çağırır ve doğru hükmü verir. Başkahraman ile başkan kapalı bir devre oluşturur: bilgi tek yönlü olarak gelecekten Mao’ya akar ve siyasal yargı, önceden verilmiş bir yanıtı geri çağırmaya daralır. Bu durum, hakikatin tek ölçütü olarak toplumsal pratiği koyan ve ona pratik ile bilginin sonsuz sarmalı içinden ulaşıldığını ve doğrulandığını savunan Mao’nun kendi epistemolojisini tersine çevirir (Mao 1966). Bu Mao’nun pratiğe ihtiyacı yoktur, çünkü bilmek yalnızca kayıtlara bakmaya indirgenmiştir. Yanılmaz görünmesinin tek nedeni siyasetten arındırılmış ve doğru veri beslendiğinde doğru yanıtı veren bir makineye dönüştürülmüş olmasıdır.

Yine de bu, Maoizmin içini bütünüyle boşaltmaz: yarısı hayatta kalır. Vukovich’in (2019: 64) hatırlattığı üzere Maoizm, hiçbir zaman yalnızca bir mücadele siyaseti değildi, aynı zamanda şuydu:

aşırı bir devrim, milliyetçilik ve savaş çağında insanların yaşamlarına ve çevrelerindeki dünyaya anlam vermek için kullandıkları rasyonel-pratik bir çerçeve… ama aynı zamanda yeni Çin’in devasa sosyalist inşasına (“gelecekselliğin” kucaklanmasına) ve yeni bireysel yaşamlara açılan bir çerçeve.

Romanlar bu ikinci boyutu birincisinden koparır: sınıf mücadelesi ortadan kalktığında “geleceksellik” artık devrimci bir ufuk değil, saf bir teknolojik yakalama yarışına dönüşür ve “yeni bireysel yaşamlar”, yeni Çin’de adını duyuran tek bir başkahramana daralır. Geriye kalan, siyasal temellerinden koparılmış, gelecekselliğe ve kişisel başarıya indirgenmiş bir Maoizmdir.

[Şekil 2: Başlık parası hakkındaki bir videonun altında Mao’ya nostalji ifade eden görseller. Kaynak: Bilibili (Hongdi Wange 2026).]

Tüketilmiş bir Maoizm ve Mao’nun dijital yaşamı

Yukarıdaki çözümleme 1950’ye İnternet Kafe Götürmek üzerine odaklandı; ancak geleceği Mao’ya rapor etmekten teknolojik bir Büyük İleri Atılım’a uzanan anlatı güzergâhı çok daha geniş bir kurgu gövdesine yayılır. Bu çalışma için derlenen Xirang veri seti 223 tarihsel kurgu eseri içerir; bunlar arasında Uzay-Zaman E-Ticareti: 1949 (时空电商: 1949; Diguo Kuanglan 2022) ve Bir İki Oturum Delegesi’nin Evrak Çantası Zamanda Yolculuk Yaptı (两会代表的公文包穿越了; Yuehan Liuzhe Changchang de Huzi 2022) gibi temsilci yapıtlar da vardır.

Bu romanlar, inancını yitirmiş bir Çin’i yargılaması için Mao’yu çağırır; fakat “daha iyi” olarak resmedebildikleri tek şey, vaktinden önce patlatılan bir atom bombası, Coca-Cola’dan önce ele geçirilen bir pazar, kıtlıksız bir Büyük İleri Atılım ve Soğuk Savaş’ı kazanan güçlü bir devlettir. Onların “daha iyi” kızıl Çin’i, yalnızca ulusal yeniden doğuşun sağlayabileceği refahla ölçülür. 1950’ye İnternet Kafe Götürmek‘te işgücü programı daha yüksek değerli işler vaat eder: “ülkeyi inşa ederken kendi yaşamlarını da daha müreffeh kılmak” (Yijinxiaoeli 2022: cilt 2, bölüm 325). Mao’ya dönüş gibi görünen şey, Deng Xiaoping’in “kalkınma sarsılmaz hakikattir” (发展才是硬道理) vecizesinde özetlenen, reform ve dışa açılmanın idealize edilmiş kavrayışından hiç çıkmaz (Deng 2013).

Kalkınmanın bu idealize edilmiş okuması partinin tutumuyla rahatça örtüşür. Bununla birlikte, yukarıda tartışıldığı üzere, zaten sansürün gri alanında faaliyet gösteren Xirang gibi bir platformda bunu yalnızca sansüre verilen bir taviz değil, ticari bir strateji olarak kavramak daha yerindedir. 1950’ye İnternet Kafe Götürmek kendisini “saf arzu doyumu kurgusu” diye tanıtır (Yijinxiaoeli 2022). Görünüşte sınır aşan bir Mao nostaljisi üzerinden kovalanan bir “Çin Rüyası”, partinin geçmişi ve bugünü üzerine eleştirel bir düşünmeden çok daha fazla arzu doyumu alanı sunar.

Sonuç, Mao’nun proleter bir devrimciden çok ulusun güçlü lideri olarak belirdiği ve devrimin teknolojik bir atılıma daraldığı, içi boşaltılmış bir Maoizmdir. Öznesi sınıftan ulusa kaymıştır.

Bu tüketilmişlik, Mao’nun dijital ölümden sonraki yaşamının tipik özelliğidir. 1990’ların “Mao ateşi” rozetler ve posterler üzerinden yürüyordu (Barmé 1996), ancak onun Mao’su hâlâ bütünlüklü bir figürdü. Bugünün Mao’su ise parçalanmıştır; sürekli bir siyasal programdan kopuk biçimde, “daha iyi bir şeyin” boş bir göstergesi olarak anlık duygu patlamalarında çağrılır. Çağdaş Çin’de evlilik tartışmaları toplumsal cinsiyet çatışmasının odak noktası haline gelmiştir. Bu tartışmalar çoğunlukla damadın ailesinden gelinin ailesine ödenen başlık parası (彩礼) etrafında döner. Başlık parasının Jiangxi’de kaldırılışını hatırlatan bir videonun altındaki yorumlarda Mao, kadınları devrime ihanet edenler diye damgalamak için yardıma çağrılır (Hongdi Wange 2026). Burada devrimci otorite, kadın düşmanı saldırılara bile meşruiyet sağlar. Yalnızca “daha iyi” anlamına gelen bir göstergeye indirgenen Mao, neredeyse her davaya eklemlenebilir.

O halde Mao, devrime giden yol yeniden açıldığı için değil, imgesi bugünün kaygılarını barındırabilecek kadar boşaldığı için canlı bir varlık olarak kalır. Adı artık başka bir dünyayı değil, daha güçlü bir Çin’i hayal etmeye hizmet etmektedir.

Kaynakça

  • Barmé, Geremie R. 1996. Shades of Mao: The Posthumous Cult of the Great Leader. Armonk, NY: M.E. Sharpe.
  • Deng, Xiaoping 邓小平. 2013 [1992]. “在武昌、深圳、珠海、上海等地的谈话要点 [Wuchang, Shenzhen, Zhuhai ve Şanghay’da Yapılan Konuşmalardan Seçmeler].” 人民网 [People’s Daily Online], 19 Ağustos. cpc.people.com.cn/n/2013/0819/c69710-22616545.html.
  • Diguo Kuanglan 帝国狂澜. 2022. 时空电商: 1949 [Uzay-Zaman E-Ticareti: 1949]. 息壤中文网 [Xirang]. yp.xrzww.com/bookdetail/87942.
  • Feihongzhiyue 绯红之月. 2011–14. 赤色黎明 [Kızıl Şafak]. İlk olarak 纵横中文网 [Zongheng]’de tefrika edildi, 2011–14; sonradan sansürlendi. Arşiv kopyası erişim tarihi: 1 Mayıs 2026. 69shuba.com/book/599.htm.
  • Fisher, Mark. 2009. Capitalist Realism: Is There No Alternative? Winchester, UK: Zero Books.
  • Han, Rongbin. 2026a. Make China Great Again: Online Alt-History Fiction and Popular Authoritarianism. New York, NY: Columbia University Press.
  • Han, Rongbin. 2026b. “Passing on the Red Genes: Communism Nostalgia in Online Fictions and Ideological Governance in China.” Regulation & Governance 20(1): 119–33.
  • Hockx, Michel. 2023. “Truth, Goodness, and Beauty: Literary Policy in Xi Jinping’s China.” Law & Literature 35(3): 515–31.
  • Hongdi Wange 红笛晚歌. 2026. “95年前, 江西消灭了彩礼 [95 Yıl Önce Jiangxi Başlık Parasını Ortadan Kaldırdı].” 红笛晚歌 [Hongdi Wange], Bilibili, 6 Haziran. bilibili.com/video/BV17U7D6WEkH.
  • Liu, Jun. 2019. “Contested Past: Social Media and the Production of Historical Knowledge of the Mao Era.” Popular Memories of the Mao Era: From Critical Debate to Reassessing History içinde, der. Sebastian Veg, 61–79. Hong Kong: Hong Kong University Press.
  • Mao, Zedong 毛泽东. 1966 [1937]. “实践论 [Pratik Üzerine].” 毛泽东选集 [Mao Zedong Seçme Eserler] içinde, cilt 1, 259–73. Pekin: Renmin Chubanshe.
  • People’s Daily 人民日报, Red Flag 红旗 ve Liberation Army Daily 解放军报. 1967. “沿着十月社会主义革命开辟的道路前进 [Ekim Sosyalist Devrimi’nin Açtığı Yoldan İlerleyelim].” 人民日报 [People’s Daily], 6 Kasım.
  • Shen, Yipeng. 2015. Public Discourses of Contemporary China: The Narration of the Nation in Popular Literature, Film, and Television. New York, NY: Palgrave Macmillan.
  • Vukovich, Daniel F. 2019. Illiberal China: The Ideological Challenge of the People’s Republic of China. Singapur: Palgrave Macmillan.
  • Xirang 息壤中文网. 2026a. “带着网咖回1950 [1950’ye İnternet Kafe Götürmek].” 息壤中文网 [Xirang]. yp.xrzww.com/bookdetail/84820.
  • Xirang 息壤中文网. 2026b. “每日热销榜 [Günlük Çok Satanlar Listesi].” 息壤中文网 [Xirang]. xrzww.com/ranking/1.
  • Yijinxiaoeli 一斤小鳄梨. 2022. 带着网咖回1950 [1950’ye İnternet Kafe Götürmek]. 息壤中文网 [Xirang]. xrzww.com/bookdetail/84820.
  • Yuehan Liuzhe Changchang de Huzi 约翰留着长长的胡子. 2022. 两会代表的公文包穿越了 [Bir İki Oturum Delegesi’nin Evrak Çantası Zamanda Yolculuk Yaptı]. 息壤中文网 [Xirang]. yp.xrzww.com/bookdetail/91728.

Yazar Hakkında

Zewei Wu, Japonya’daki Ritsumeikan Üniversitesi’nde Kültür ve Temsil Çalışmaları alanında doktora adayıdır. Araştırmaları Çin’de video oyunlarının tarihi ve kültürü ile Çin video oyunlarına bağlı diğer kültürel olgulara odaklanmaktadır. Doktora projesi Çin oyun dergileri ve web romanlarının tarihini inceleyerek, 1990’lardan bu yana video oyunlarının genç Çinli erkeklerin kimliklerini inşa etmelerinde ve devletle ve toplumla ilişkilerini kurmalarında nasıl bir araç işlevi gördüğünü ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Kaynak: Made in China Journal, 13 Kasım 2026